Een eigen zaak uit de grond stampen is geen sinecure. Van alle beginnende ondernemers blijft er amper 50% over in de eerste 5 jaar. De rest is ten onder gegaan aan één van de vele gevaren waarmee de weg naar succes is geplaveid. Johan Lambrecht (Studiecentrum voor Ondernemerschap),Eric Dieussart (Vlaamse Agentschap Ondernemen) en Dirk Verschooren(vzw Efrem) worden haast dagelijks geconfronteerd met starters die al dan niet in nood zijn. Zij sommen de grootste gevaren op voor een startende ondernemer. 

Ondanks de initiatieven van de overheid om meer Belgen tot ondernemer te maken wordt er al te vaak  voorbij het feit gegaan dat niet iedereen geschikt is voor zelfstandige te worden. “Zelfstandige  worden, moet in je zitten.” Aldus Dirk Verschooren van de vzw  Efrem, die zelfstandige in nood begeleidt. Er worden al te vaak mensen gerekruteerd die vaak niet bekwaam zijn. Bij hen is de kans op mislukken op voorhand al erg groot. Wat zijn dan wel de kenmerken van een goed ondernemer? ‘Een goed ondernemer moet creatief zijn, stressbestendig, kunnen omgaan met risico’s, over een kritische ingesteldheid beschikken en oog hebben voor opportuniteiten.’ Johan Lambrecht voegt daar aan toe dat een vechtersmentaliteit een noodzaak is.

Een veel voorkomende fout  bij de starters is het beginnen zonder voldoende marktkennis of voorbereidingen. Het is aan te raden om een haalbaarheidsstudie te maken voor uzelf, aldus Eric Dieussart. Het is niet nodig om een zwaar onderbouwde studie te houden maar gewoon een paar logische vragen stellen zoals: wie zijn mijn klanten, wie zijn de concurrenten, welke winstmarges zijn er mogelijk, etc. Ruim 87% van de starters die positief scoren op zo’n test bestaan  nog altijd na een periode van 5 jaar. Ook is een goede voorkennis van de sector, de markttrends en de vooruitzichten een must. Dit kan bekomen worden door het lezen van vakliteratuur of door een bezoek te brengen aan een concurrent (al dan niet in het buitenland). Het is ook van een groot belang dat een starter zich profileert als een uniek bedrijf dat zich duidelijk onderscheid van zijn concurrenten. Dit geldt evenzeer voor een fruitwinkel als voor een IT- of bouwbedrijf.

Voldoende startkapitaal is haast een conditio sine qua non om te slagen als zelfstandige. Hierbij is de gouden regel dat 1/3 van het kapitaal bestaat uit eigen middelen en 2/3 bestaat uit vreemd kapitaal (bank- en/of vriendenlening, etc.). Het is ook noodzakelijk dat de starter een goed idee heeft over de omzet en kosten die hij kan verwachten. Het gebeurd maar al te vaak dat de kosten onderschat worden en de omzet overschat. Er wordt ook veel te weinig rekening gehouden met wanbetalers. Vaak wordt er geen vraag gesteld of hun klant al dan niet solvabel is. Meer en meer bedrijven gaan gewoon over de kop door wanbetalers. Ook is er sprake van problemen na het 3^de jaar. Pas dan wordt het echte kosten plaatje duidelijk. In de eerste jaren betaalt een zelfstandige voorlopige RSZ bijdragen en moeten er geen voorafbetalingen gebeuren. Maar vanaf het 4^de jaar moeten alle RSZ bijdragen betaald worden en moet er aan periodieke voorafbetalingen gedaan worden. Veel starters hebben gewoon onvoldoende geld opzijgezet om aan die extra kosten te voldoen.

Een groot probleem bij starters is het onevenwichtige klantenportefeuille  of een tekort aan klanten. Vanaf het moment dat er één klant wegvalt is er een groot stuk omzet weg. Het is daarom aan te raden dat er voldoende diversificatie in het klantenbestand is. De basisregel stelt dat één klant nooit meer dan 20% van  uw omzet mag uitmaken. Hoewel in de praktijk (ook bij succesvolle bedrijven) vaak 20% van de klanten goed is voor 80% van de omzet . Op zich is daar niets mis mee zolang er maar voldoende rotatie is binnen die 20%. 

Een bedrijf heeft geen bestaansmogelijkheid zonder een deftige administratie. Een starter kan dus niet zonder een papierberg. Iemand kan heel Technisch bekwaam zijn maar dan weer een kluns op het vak van administratie. Zo’n zelfstandigen zijn gedoemd om te mislukken. Het probleem daarbij is orde. Dit komt het meeste voor bij mensen uit de beroepsscholen en het technisch onderwijs.

Een goed manager moet niet alleen motiveren, inspireren, plannen en organiseren. Hij moet ook zich goed kunnen omringen. Dit geldt evenzeer voor de starters. Voor veel starters volstaat er meestal  een boekhouder en om bank om van start te gaan. Al is dit maar een klein stukje van het ondernemersschap. Het probleem is dat veel ondernemers zich onvoldoende laten adviseren. Veel starters kampen met een tekort aan degelijke fiscale, boekhoudkundige en juridische begeleiding. Een boekhouder moet u degelijk begeleiden in de groei van uw bedrijf en niet alleen in de boeken. In Vlaanderen bestaan er tal van instanties die starters begeleiden. Ondermeer  de Starterservice van Unizo en het Vlaamse Agentschap voor Ondernemen (ex-Vizo). Maar ook banken hebben meestal begeleiders in huis.

Een algemene regel die niet goed ingeprent wordt door starters is het feit dat je ‘starten niet alleen doet’. Wie zelfstandige wordt , moet rekening houden met lange werkuren. Zodanig zal dit inbreuk doen op het sociale leven. Er zullen offers gemaakt moeten worden en daarom moet dit ook goed aangekaart worden bij de partner.